ANKARA - KESK’in “Kamuda Dönüşüm ve Çalışma Yaşamına Yansımaları” sempozyumunda konuşan akademisyenler, neoliberal politikaların emek üzerindeki etkilerini, emeklilikte adaletsizlikleri ve dijitalleşmeyle artan gözetim mekanizmalarını değerlendirdi.

 

Kamu Emekçileri Sendikaları Konfederasyonu’nun, (KESK) Makine Mühendisleri Odası (MMO) Eğitim ve Kültür Merkezi’nde iki gün sürecek “Kamuda Dönüşüm ve Çalışma Yaşamına Yansımaları” sempozyumu, ikinci ve üçüncü oturumuyla devam etti. “Kamuda Dönüşümün Kamu Emekçilerine Yansımaları” başlıklı oturumun moderatörlüğü KESK Eğitim, Örgütlenme ve Basın Yayın Sekreteri Sema Pınar tarafından yapıldı. 

 

Oturumda konuşan Doç. Dr. Ebru Işık Çavuş, “Neoliberal dönüşüm ve kadın emeği” başlıklı sunumunda neoliberal politikaların yalnızca fiziksel emeği değil, duygusal emeği de sömürdüğünü belirtti. Bu süreçten en fazla etkilenen kesimin kadınlar olduğunu vurguladı.

 

'MÜCADELE KRİMİNALİZE EDİLİYOR'

 

Ardından söz alan Dr. Öğretim Üyesi Çağrı Kaderoğlu Bulut, emekçilerin taleplerinin ve örgütlü mücadelelerinin giderek kriminalize edildiğini söyledi. Bulut, “Emekçilerin her türlü talebinin, eyleminin ve bir araya gelişinin doğrudan kriminalize edilmesi; devletin baskı ve şiddet araçlarıyla karşılanması, sermayenin toplumsal yaşam üzerindeki hegemonik hakimiyetini güçlendiriyor” dedi. Yaşam maliyetlerindeki artış ve güvencesizliğin kamu çalışanları üzerinde çok yönlü bir yıkım yarattığını ifade eden Bulut, son yıllarda kamu emekçisi profilinin önemli ölçüde değiştiğini söyledi. 1990’lı yıllardaki kamu emekçisi ile günümüz kamu emekçisinin aynı olmadığını belirten Bulut, “Borçlu, yalnızlaşmış, içine kapanmış, kültürel ve siyasal açıdan kuraklaşmış; sendikal örgütlenme ve siyasal faaliyetlerden görece uzak duran yeni bir kamu çalışanı tipi ortaya çıktı” ifadelerini kullandı.

 

EMEKLİLİKTE ADALETSİZLİK VURGUSU

 

Oturumun bir diğer konuşmacısı Prof. Dr. Aziz Çelik ise emeklilik sistemindeki eşitsizliklere dikkat çekti. Emeklilik koşullarının işe giriş tarihine, çalışılan kuruma ve statüye göre değiştiğini belirten Çelik, sistemde ciddi adaletsizlikler bulunduğunu söyledi. Farklı dönemlerde farklı aylık bağlama oranları uygulandığını hatırlatan Çelik, “1999 öncesi, 1999-2008 arası ve 2008 sonrası dönemlerde farklı hesaplama yöntemleri kullanılıyor. Güncelleme katsayıları değişiyor, milli gelir artışları ise her dönemde aynı şekilde dikkate alınmıyor. Sonuç olarak emekli aylıkları arasında ciddi dengesizlikler ortaya çıkıyor” diye konuştu.

 

DİJİTALLEŞME VE KAMU HİZMETLERİ

 

İkinci oturumun ardından sempozyum, KESK Hukuk, TİS ve Uluslararası İlişkiler Sekreteri Bahadır Berdicioğlu’nun moderatörlüğündeki üçüncü oturumla devam etti. Üçüncü oturumda konuşan Dr. Özgür Narin, yapay zekâ ve dijitalleşmenin kamu hizmetleri ile kamu emekçilerinin çalışma koşullarına etkilerini değerlendirdi. Dijitalleşmenin yalnızca teknolojik bir ilerleme olarak ele alınamayacağını belirten Narin, sağlık ve eğitim gibi alanlarda emek rejiminin, sermaye birikim süreçlerinin ve hizmetlerin toplumsal niteliğinin köklü biçimde yeniden yapılandırıldığını ifade etti.

 

‘DİJİTALLEŞMEYLE GÖZETİM ARTTI’

 

Berfin Diren Demirkaya ise teknolojik dönüşümün çalışma saatleri ile çalışanların boş zamanları arasındaki sınırları giderek belirsizleştirdiğini söyledi. Eğitim Bilişim Ağı’nı (EBA) örnek gösteren Berfin Diren Demirkaya, dijital platformların mesleki kimlikler üzerinde de dönüştürücü etkiler yarattığını belirtti. Dijitalleşmeyle birlikte görünmez denetim mekanizmalarının yaygınlaştığını ifade eden Berfin Diren Demirkaya, “Patron artık fiziksel olarak görünmese de dijital cihazlar üzerinden işleyen bir kontrol sistemi mevcut. Almanya’da kamu emekçileri arasında yapılan bir ankette katılımcıların yüzde 47’si dijitalleşmeyle birlikte gözetim ve denetimin arttığını belirtiyor” dedi.

 

Berfin Diren Demirkaya, EBA gibi platformlarda kullanılan “oyunlaştırma” yöntemlerinin de çalışanların kendi kendilerini denetlemelerine ve birbirleriyle rekabete yönelmelerine neden olabildiğini söyledi.

 

Sempozyumun ilk günü, konuşmaların ardından gerçekleştirilen soru-cevap bölümüyle sona erdi.