HABER MERKEZİ - Kürt Dil Bayramı kapsamında gerçekleştirilen eylem ve etkinliklerde Kürtçe'nin korunmasının önemi vurgulanarak, "Kürdistan’ın dili ve yaşamı bugüne kadar anneler sayesinde korunmuş” denildi.
15 Mayıs Kürt Dil Bayramı kapsamında eylem ve etkinlikler sürüyor. Panel, bildiri dağıtımı ve çeşitli etkinliklerle süren kutlamalarda Kürtçe'nin korunmasının önemi vurgulandı.
COLEMÊRG
Colemêrg'in Gever ilçesinde ZIMANGEH-DER tarafından “Kürt Dili” paneli düzenlendi. Kentteki bir salonda düzenlenen panele kentte bulunan siyasi ve sivil toplum örgütü temsilcilerinin yanı sıra çok sayıda yurttaş katılırken, panlede yazarlar Elif Gemicioğlu Yavıç ile Qahir Bateyî konuşmacı olarak yer aldı.
Panelde ilk olarak konuşan Elif Gemicioğlu Yavıç, uzun yıllardır dil ve kadın çalışmaları yürüttüğünü belirterek, Kürtçeyi annelerinden öğrendiğini söyledi. Barış Anneleri içinde yıllarca çalışmalar yürüttüğünü ifade eden Yavıç, kadınların tarih boyunca birçok alanda engellendiğini belirtti. Elif Gemicioğlu Yaviç, "Kadın Eserleri erkek isimleri ile yayımlanıyor. sanat eserlerimiz görünmez kılınıyor. Benzer durunlar Kürdistan'da da mevcuttur. Başur'da bazı kadın dengbêjler erkek kimliği ile tanınıyor. buna rağmen kadınlar sözlü kültürü yaşatmayı sürdürüyor" dedi. Kadınların geçmişten bugüne şiir, dengbêjlik ve müzik alanlarında önemli bir rol üstlendiğini belirten Elif Gemicioğlu Yavıç, kimi dönemlerde kadınların eğitimden uzak tutulduğunu, okula ve medreseye gitmelerinin engellendiğini söyledi. "Buna rağmen kadınların Kürdistan’ın dört parçasında ve Avrupa diasporasında mücadele etti. Siyasi koşulların kadınların, yaşamını doğrudan etkiliyor. 1903 doğumlu Kürt kadın yazar Sîmasemend’in 'Xezal Xezal' kitabında Sovyet devriminin toplum üzerindeki etkileri görünüyor. Kürdistan’ın dili ve yaşamı bugüne kadar anneler sayesinde korunmuş” diye konuştu.
'SÖZLÜ EDEBİYAT HALKIN HAFZASIDIR'
Panelde konuşan Qahir Bateyî ise dil kurumlarının Kürt halkı açısından büyük önem taşıdığını belirtti. Bateyî, herkesi bu kurumlara sahip çıkmaya çağırdı. Bateyî, "Dil kurumlarını korumanın Kürt kültürünü, folklorunu ve edebiyatını korumak anlamına geliyor. Bu kurumlarda emeğinizin küçücük bir damlası bile olsa o bir deniz kadar değerlidir” şeklinde konuştu. Kürt edebiyatının sözlü yönüne dikkat çeken Bateyî, sözlü edebiyatın kuşaktan kuşağa aktarılmasında en büyük rolü Kürt annelerinin üstlendiğini söyledi. Bateyî, "Kürtçe, binlerce yıldır anneler aracılığıyla korunuyor. sözlü edebiyat halkın hafzasıdır. Bir halkı tanımanın yolu onun sözlü edebiyatından geçer. Kürt sözlü edebiyatı büyük bir zenginlik taşır" ifadelerini kullandı.
Panelin ardından Qahir Bateyî okurları için kitaplarını imzaladı.
WAN
Wan’da Komelaya Pêşvebirina Çand û Ziman / Kürt Kültürünü ve Dilini Geliştirme Derneği (KURDÎGEH) tarafından 9 Mayıs'ta başlatılan etkinlikler son gününde bildiri dağıtımı ile son buldu. Rêya Armûşê (İpekyolu) Belediyesine bağlı merkezde bulunan Sanat Parkı’nda açılan Kürtçe kitapların yer aldığı stant alanına, “Em ê her derê bikin KURDÎGEH her der Kurdî her dem Kurdî”, “Azadiya Kurdî azadiya civakê ye” ve “Statû ya Kurdî perwerdehiya Kurdî” yazılı pankartlar asıldı. Etkinliğin altıncı günü de resim sergisi ve Kürtçe ezgi ve halaylarla sürdü. Öte yandan stantta altı gün boyunca Kürtçe kitaplar ve Azadiya Welat gazetesi satışa sunuldu.
KURDÎGEH öncülüğünde sivil toplum örgütü temsilcileri ve siyasetçilerin de katılımıyla Cumhuriyet Caddesinde yarın Kürt Dil Bayramı kapsamında Van AVM arkasından başlayacak yürüyüş için bildiri dağıtımı yapılarak katılım çağrısında bulunuldu.
KONSERE YOĞUN İLGİ
Aryen Hûner, Wan'da Komelaya Pêşvebirina Çand û Ziman/ Kürt Kültürünü ve Dilini Geliştirme Derneği (KURDÎGEH) ve ŞanoWan tarafından 15 Mayıs Kürt Dil Günü etkinlikleri kapsamında konser düzenlendi. ŞanoWan'da düzenlenen konserde Koma Lez û Bez sahne aldı. Açılış konuşması ardından başlayan konser, grubun klasik Kürtçe şarkılarını Rock tarzda yorumladığı müzik dinletisiyle devam etti.
Çok sayıda yurttaşın katıldığı konsere özellikle gençler yoğun ilgi gösterdi.
Konser, halaylar ve alkışlarla son buldu.
DÊRSIM
Kamu Emekçileri Sendikaları Konfederasyonu (KESK) Dêrsim Şubeler Platformu, 15 Mayıs Kürt Dil Bayramı dolayısıyla çocuklar için Gola Çetû'da etkinlik düzenledi. Etkinliğin düzenlendiği alana "15'ê Gulane cejna zimanê Kurdî pîroz be" pankartı asıldı. Etkinlikte Gerok Ma tarafından düzenlenen resim, müzik, boya ve ritim atölyelerine katılan çocuklar keyifli anlar yaşadı. Atölyede ilk olarak çocuklar beyaz kumaşların üstüne boyalarla resimler çizdi ve yazılar yazdı. Çocuklar ardından sopa, kova ve darbukalarla ritim tutup şarkılar seslendirdi. Kirmançkî ve Kirmancî şarkılar söyleyerek coşkulu anlar yaşayan çocuklar doyasıya eğlendi.
Etkinlik, çekilen halayla sona erdi.
AMED
Yenişehir Belediyesi Kültür ve Sosyal İşleri Müdürlüğü, “Kürtçenin sesiyle, sözüyle ve hafızasıyla bir araya geliyoruz” şiarıyla bir dizi etkinlik düzenledi. Rojin Kabaiş Halk Kütüphanesi’nde gerçekleştirilen etkinliğe, çok sayıda sivil toplum örgütü temsilcisi katıldı. Etkinliklerde, dengbêj ve müzik, şiir dinletileri ile erbane, konser, bilgi yarışması etkinlikleriyle Kürt dilinin zenginliklerine ve dilin toplumsal hafızanın, kültürel mirasın korunmasının önemine dikkat çekildi.
Etkinliğin açılışında konuşan Yenişehir Belediyesi Eşbaşkanı Safiye Akdağ, herkesin Kürt Dil Bayramını kutlayarak, anadilin yaşamın temeli; annelerin ise bu dilin öğretmenleri olduğunu belirtti. Özel olarak uygulanan asimilasyon politikaları nedeniyle çocuklar ve gençlerin kendi anadil ve kültürlerinden uzaklaştırılmaya çalışıldığına dikkat çeken Safiye Akdağ, "Dilimiz halen yasaklı, hala dilimizin statüsü yok. Bu yüzden dilimize ve kültürümüze daha çok sahip çıkmalıyız” dedi. Diğer Eşbaşkan Mehmet Ergün de "Nerde olursak olalım kendi dilimizi konuşalım ve yaşatalım. Dilimiz zenginleşirse kültürümüz, kimliğimiz de güçlenir. Belediye hizmetlerini anadilimizde verdik ve bu bizim sorumluluğumuz” diye belirtti.
Etkinlik; dengbêjler Sidikê Farqînî ve Rêdur Serqan’ın dinletisi, müzik, şiir, erbane ve konser etkinlikleriyle devam etti. Çocuklara yönelik Kürtçe bilgi yarışmasının da yer aldığı program, coşkulu anlarla sona erdi.
REZAN
Rezan (Bağlar) Belediyesi Dil Meclisi de Kürt Dil Bayramı’nı, belediyenin ek hizmet binası bahçesinde coşkulu bir programla kutladı. Kürt dilini, kültürünü, edebiyatını yansıtan etkinliğe, çok sayıda kişi katıldı. Açılış konuşmasını yapan Rezan Belediye Eşbaşkanı Siraç Çelik, anadilin yaşatılması için yapılan her çalışmanın çok kıymetli olduğunu vurgulayarak, “Dilimize, kültürümüze, varlığımıza sahip çıkalım” dedi.
Çocuklar ve gençlerin yoğun olduğu etkinlikte, resim sergisi açıldı, şiirler okundu, tiyatro sergilendi, koro ve halk oyunları ile keyifli anlar yaşatıldı. En dikkat çekici performanslardan biri de Feqiyê Teyran, Sûsîka Sîmo, Cegerxwîn, Eyşe Şan, Celadet Ali Bedîrhan gibi Kürt şair, yazar, sanatçıların canlandırılması oldu.
İSTANBUL
DEM Parti İstanbul Gençlik Meclisi, Sancaktepe İlçe Örgütü’nde etkinlik düzenledi. Etkinliğe çok sayıda kişi katıldı. Etkinlikte ilk olarak günün anlam ve önemine dair sinevizyon gösterimi yapıldı.
Burada konuşan DEM Parti Gençlik Meclisi üyesi Demhat Temel, anadilin önemine vurgu yaparak, “Burada bir dil değil aynı zamanda bu dilin yok edilmesine karşı ortaya koyulan direnişi de hatırlayacağız. Kürtçe üzerinde saldırılar, asimilasyona uğratmak için çokça politikalar uygulandı. Bununla birlikte bir halkın varlığı ortadan kaldırılmak istedi. Kürt, böylece yaşamın tüm alanından silinmek istendi. Kürtçeye sahip çıkmak sadece dile sahip çıkmak değil bu anlamıyla varlığa sahip çıkmaktır. Kürtçeyi konuşan anneden tutalım bunun eğitimini veren öğretmenlere kadar bu mücadelenin parçası oldular. Önder Abdullah Öcalan’ın mücadelesi aynı zamanda Kürtçenin savunulması mücadelesidir de. Kürtçeyi korumak geleceğimizi korumaktır” ifadelerini kullandı.
Ardından Ekin Kültür Sanat Komünü sanatçıları Kürtçeye yönelik asimilasyon politikaları ve bunun karşısında sergilenen mücadeleyi konu alan tiyatro oyunu sergiledi. Sonrasında sahne alan sanatçı Kani Kal, Kürtçe deyiş seslendirdi. Deyişin ardından yerel sanatçı Rojhilat Azad ve Heval Firar sahne aldı. Söylenen şarkıların ardından Amargi Jin Erbane Grubu gösteri düzenledi. Etkinlik çekilen halayların ardında sona erdi.