Cûdî’de engelleri aşarak yaşamı yeniden ördü

img
ŞIRNEX - Cûdî Dağı eteklerinde boşaltılan köyüne yeniden geri dönen Rengin Onuk, çevresindekilerin “yapamazsın” sözlerine rağmen toprağında üretimden vazgeçmedi. 
 
Devletin 1990’lı yıllarda “güvenlik” gerekçesiyle Kurdistan kentlerinde devreye koyduğu politikalar sonucunda binlerce köy yakıldı, insanlar yerlerinden edildi ve faili meçhul cinayetlere kurban gitti. İnsan Hakları Derneği’nin (İHD) verilerine göre, çatışmaların yaşandığı 1984-1999 yıllarında 3 bin 700’e yakın köy ve mezra yakıldı, yıkıldı ve boşaltıldı. Olağanüstü Hal (OHAL) Bölge Valiliği’nin Kasım 1997 açıklamasına göre, 820 köy ve 2 bin 345 mezra boşaltıldı,  378 bin 335 kişi zorla yerinden edildi. İçişleri Bakanlığı’nın aynı döneme ilişkin verilerine göre, 945 köy ve 2 bin 021 mezra boşaltıldı, 358 bin 335 kişi yerinden edildi. İnsan hakları örgütleri, zorla yerinden edilen nüfusu “3 milyonun üzerinde” ya da “üç milyon civarında” ifade etse de bu konuda resmi rakamlarda netlik bulunmamakta. 
 
Bu süreçte boşatılan köylerden biri de Şirnex’in Silopiya (Silopi) ilçesine bağlı Cûdî Dağı eteklerinde bulunan Dader köyü idi. 1995 yılında askerlerin zorla boşalttığı köye 29 yıldır girişler yasak. Sadece mülk sahibi yurttaşlar, “izinle” köye girebiliyor. Her şeye rağmen toprağını ve köyünü bırakmayan 32 yaşındaki Rengin Onuk, köydeki yaşamı ve canlılığı sürdürmeye çalışan kadınlardan biri. Köyü boşaltıldığında 3 yaşında olan Onuk, 2018 yılında diğer köylülerle tekrar doğduğu topraklara dönerek buğday, arpa ve mercimek ekimini yapmaya başladı. Her yılın Ekim ve Kasım aylarında izin alan Onuk, belirli sürelerde köyde kalıp ekim yapıyor. Bölgedeki tek kadın çiftçi olan Onuk, sadece devlet baskısına karşı değil toplumsal cinsiyet rollerine karşı da mücadele veriyor. İnsansızlaştırılan köye yeniden ruh vermeye çalışan Onuk, verdiği çabayla birçok kadına da ilham oldu. 
 
‘AMACIM ALGILARI KIRMAK’
 
Tarım için “mecburiyetten değil sevdiğim için yapıyorum” diyen Onuk, kadınların tek başına her şeyin üstesinden gelebileceğini göstermek istediğini söyledi. Onuk, “Bu toplumda kadın olmanın çok dezavantajları var. Etrafımdakiler çoğu kez ‘Yapamazsın, edemezsin, sen mi yapacaksın' dediler. Dönemsel olarak işçi ihtiyaçlarımız oluyor ve daha çok kadınların gelip çalışmasını istiyorum. Çünkü kadınların iş potansiyeli erkeklerinden daha yüksek. Mesela erkekler traktör sürüyor ancak tarlalardaki taşları kadınlar ayıklıyor. Yani asıl emeği kadınlar veriyor” dedi. 
 
TARIMSAL ÜRETİMDE KADIN ETKİSİ 
 
Kadınların çiftçiliğe daha yatkın olduğunu söyleyen Onuk, “Geçmişten beri tarlalarda ağır işlerde kadınlar çalışıyor. Bunun yanında yemek hazırlama, taş toplama, ot toplama gibi işler de kadınlar tarafından yapılıyor. Erkeklere sadece traktör sürüp, kadınların topladığı taşları atma işi düşüyor. Kadınların verdiği emek değerli o yüzden onlarla çalışıyorum.  ‘Parsel benim siz çalışın’ mantığıyla değil birlikte çalışma düzenimiz var. Buğday, arpa ve mercimek ekiyoruz. İki senede bir ürünlerimizin durumuna göre mısır veya pamuk ekiyoruz. Ekinin ekilmesinden hasat zamanına kadar mazotundan gübresine, işçilerin gelişinden gidişine kadar hepsiyle ilgileniyorum. Daha çok buğday ekiyoruz. Buğdayda verim güzel ancak hayat çok pahalı, ekonominin durumundan kaynakla emeğimizin karşılığını alamıyoruz. Mazot ve gübre çok pahalı. Girdi maliyetleri arttı. Ekmeğin fiyatı artıyor ancak buğdayı hala ucuza satıyoruz. Büyüklerimizden kalma bir iş olduğu için sürdürüyoruz” ifadelerini kullandı. 
 
İktidarın politikaları nedeniyle çiftçiliğin bitme noktasına geldiğini ifade eden Onuk, şöyle devam etti: “Biz ekiyor, emek veriyoruz lakin kravatlılar yiyor. Halbuki üretici olmazsa üretim de olmaz. Üretmeyen bir toplum, bitmeye mahkum bir toplumdur. Çiftçiler yok oluyor veya yok olmakla yüz yüze. Çoğu çiftçi üretimi bırakıyor. Ürünü kaldırdığımızda borçlanıyoruz. Her şeye rağmen kadınlara çağrım; bu alana da yönelmeleridir. Çünkü kadınların doğaya iç içe oluşu çok daha bereketli ve renklidir." 
 
MA / Zeynep Durgut 
 
 

Diğer başlıklar

14:10 Kanser hastası sağlıkçıya riskli görevlendirme!
14:06 Makbule Özer’in tutuklanması protesto edildi
13:57 Aile Hekimliği çalışanları vergide adalet istiyor
13:56 Sağlık meslek örgütlerinden şiddete tepki
13:32 Gar Katliamı Davası: Mütalaada ‘insanlığa karşı suç’ yok sayıldı
13:19 Mali müşavirlerden 15 talep
13:07 Türkoğlu: Özgürlüğümüz için kadın dayanışmasını büyüteceğiz
13:03 Yargıtay'da seçim 23'üncü tura kaldı
12:57 ‘Gazeteciliklerine tanığız, meslektaşlarımızı serbest bırakın’
12:36 DİSK Genel Başkanı: Valiliğin görevi yer göstermek değil güvenliği sağlamaktır
12:28 Gazetecilere 'Kürt Gazeteciler Günü' suçlaması
12:28 MESEM'lerde 336 çocuk kaza geçirdi
12:13 Birçok kentte protesto: Gazeteciliğin engellenmesi suçtur | YENİLENDİ
12:04 Colemêrg'te madenlere karşı 4 talepli eylem
12:02 Deştin'de imar planı davasına red
11:58 İskenderun'da poliklinik olarak kullanılan 3 konteynerde yangın
11:55 Ermeni Soykırımı için 'yüzleşme' çağrısı
11:10 Mereş'te bir çocuk katledildi
10:44 Dêrsim’de 2 kadın tutuklandı
10:40 Bakırhan: Seçim sonuçları 'savaşa hayır' çığlığıdır
Hatimoğulları: Halk tercihini değişimden yana yaptı
10:25 Şehba ve Minbic’e saldırı
10:19 32 yıllık tutsakların tahliyeleri gerekçesiz erteleniyor
09:44 Qerejdax eteklerinde baharın renkleri
09:27 KDP’nin alıkoyduğu gazeteciden haber alınamıyor
09:27 ‘Abdullah Öcalan’ın özgürlüğü’ için eylemdeler
09:03 Erdoğan'ın Hewlêr ziyareti: Başur halkının tutumu belirleyici olacak
09:00 Ayakkabı çıkarma dayatmasına direnen tutsaklara soruşturma
09:00 Oğlunu bağımlılıktan kurtarmaya çalışan baba destek bekliyor
09:00 Hüseyin Deniz öykü yarışması için başvurular başladı
09:00 Özer için rapor veren ATK'nin tercümanı güvenlik görevlisi çıktı!
09:00 Ekonomik kriz isotu da vurdu!
09:00 24 NİSAN 2024 GÜNDEMİ
00:32 Pasûr’da uzman çavuş, park nedeniyle tartıştığı genci tehdit etti
23/04/2024
23:08 Özgür Basına yönelik saldırılar Avrupa'da protesto edildi
21:39 Siyaset Bilimci Oğuz: Türkiye'de sendikalaşma oranı yüzde 10
21:05 Soykırımda yakınlarını kaybetti: Ermeni halkı ölüm yolculuğuna çıkarılıyordu
20:19 Tunus açıklarında 19 mültecinin cenazesine ulaşıldı
20:13 Amed Tiyatro Festivali 6'ncı gününde
19:04 Aykol: Özgür Basına yönelik saldırı daha büyük bir operasyonun habercisi
18:50 30 yılın ardından özgürlüğüne kavuşan Bakay’a kitlesel ziyaret
18:44 TJA ve DEM Parti'den Makbule Özer için tahliye çağrısı
18:31 ABD’den 86 sayfalık Türkiye raporu: Kürtler tehdit ve şiddete maruz kalıyor
18:01 Fırat Nehri kıyısında onlarca martı ölü bulundu: Nedeni siyanür mü?
17:54 Makbule Özer’in ailesine ziyaret
17:32 AP Üyesi Villumsen: Erdoğan zulmünün AB'de yeri yok
16:58 DEM Parti ve HDK: Özgür Basın diz çökmeyecek
16:51 Şenyaşar: Bana dava açan Erdoğan failleri neden tutuklamadı?
16:45 Gazetecilerin gözaltına alınmasına itiraz
15:58 AYM kararına rağmen çocuğuyla birlikte cezaevine konuldu
15:41 KNK: Erdoğan’ın yeni savaşı tüm Ortadoğu için bir tehdit
15:29 Gazetecilerin gözaltına alınmasına tepkiler sürüyor
14:47 Gazeteciler: Kürt medyası hiçbir zaman susmadı
14:45 Hatimoğulları'ndan 'Demokratik Anayasa' çağrısı
14:44 DİSK’in Taksim başvurusu reddedildi
14:21 Amed’de Makbule Özer protestosu
13:34 Gözaltındaki gazetecilere avukat kısıtlılığı
13:27 HDK, DBP ve DEM Parti: Özgür Basın’ın yanındayız
13:15 Saldırılara karşı Özgür Basın etrafında kenetlenme çağrısı
12:37 Abdullah Öcalan’ın avukatlarından görüşme başvurusu
12:22 Farqîn Belediyesi kayyımın taşınmaz devir kararlarını iptal etti
12:21 Amed’de 5 yılda 200’den fazla petrol arama-çıkarma sahası açıldı
12:20 Gözaltına alınan gazeteci sayısı arttı
11:50 Kadıköy'de yapılacak Ermeni Soykırımı anması yasaklandı
11:46 Özgür Basın'a dönük gözaltılara tepki yağdı
11:33 Stêrk ve Medya Haber: Halkımızın sesi soluğu olmayı sürdüreceğiz
11:21 Gazeteci Arslan: TV’lere saldırı savaş politikalarından bağımsız değildir
10:44 DFG ve MKG: Saldırılar Özgür Basını yıldıramaz
10:23 Gazeteci Özdemir: Savaş biraz daha uzar ama sonuç değişmez
10:09 Emine Şenyaşar'a ‘Erdoğan'a hakaretten’ dava
10:01 Kazaların eksik olmadığı yol onarılmıyor
09:32 Malezya'da askeri helikopterler çarpıştı: 10 ölü
09:27 Eylemdeki tutsağın annesi: Çözüm İmralı kapılarının açılmasıdır
09:10 Gazeteci Ahmet’ten 182 gündür haber yok
09:06 4 saatlik baskında teknik malzemelere el konuldu
09:04 Tutuklanan zihinsel engelli Gezer’in avukatı: Cezai ehliyeti yok
09:03 AKP'li vekillerin uçak biletleri kayyımdan
09:00 Tutsaklar ‘özgürlük’ eyleminde
09:00 Ermeni Soykırımı 109’uncu yılında
09:00 1 Mayıs’a çağrı: Özgürlük için Taksim Meydanı’na
09:00 Dağlarda bahar rüzgarı esiyor
09:00 23 NİSAN 2024 GÜNDEMİ
07:41 Özgür Basın çalışanları gözaltına alındı
06:11 Stüdyoları basılan Stêrk ve Medya Haber TV'den çağrı
06:00 Stêrk TV ve Medya Haber TV stüdyolarına polis baskını
22/04/2024
23:41 İsviçre’de Metîna’ya yönelik saldırılar kınandı
22:48 TAJÊ’den Irak devletine: Türkiye’nin ortağı olma
22:23 Gever’de tutuklanan 12 kişi tahliye edildi
21:24 İSİG: Çocuk işçiliğe karşı 1 Mayıs’a
20:42 Şirnex’te 1 kişi gözaltına alındı, 1 kişi tutuklandı
19:48 İzmir’den kadınlar: Özel savaş politikalarına dayanışmayla cevap vereceğiz
18:50 Parti ve derneklerden Şenyaşar’a destek
18:20 Türkiye ile Irak arasında 26 anlaşma imzalandı
18:03 Öğretmen Sendikası’ndan Milli Eğitim Bakanlığına 15 bin imza
17:13 Serêkanîyê Belediyesi tebrik çiçeklerinin gelirini SMA hastasına verdi
17:03 Kayyımdan alınan Tûşba Belediyesinin borcu 237 milyon 374 bin 774 TL
16:35 Hazine 31.6 milyar lira borçlandı
15:06 Bagok’ta yasak sonrası bombardıman ve silah sesleri
14:38 Êlih’te kayyım 3 milyar 53 milyon 977 bin TL borç bıraktı
14:25 81 yaşındaki Makbule Özer tekrar tutuklandı
14:24 DEM Parti PM sonuç bildirgesi: Alacakaranlığa karşı ilk ışık yakılmıştır
14:06 İki dönem kayyımla yönetilen Kop Belediyesi’nin borcu açıklandı
13:16 Bakırhan’dan JINNEWS ve MA’ya ziyaret
13:05 DEM Parti Sözcüsü Doğan: Yeni dönem yol haritamız Üçüncü Yol siyasetiyle örülecek
12:49 DEM Parti Kürt gazetecilere yönelik baskıyı Meclis’e taşıdı
12:18 Bagok’taki 5 alanda ‘geçici özel güvenlik bölgesi’ ilanı
11:23 Kargon var denilerek çağrılan genç gözaltına alındı
11:19 Dersim’de 5 gözaltı
11:03 KDP Erdoğan ziyareti öncesi Hewlêr caddelerine Türk bayrakları astı
11:02 Gever kayyımı milyonları emniyet, kutlama ve kadayıfa harcamış
10:18 DEM Parti: Kürt gazeteciler 126 yıldır hakikatin izinde
09:49 Şengal'de 'özsavunma' hamlesi: Kendini savunmak her kadının görevi
09:13 Bakırhan: Çözüm için samimi olan her partiye açığız
09:06 Tutsaklar ‘Abdullah Öcalan’a özgürlük’ eyleminde
09:01 KDP’nin alıkoyduğu gazeteciden 181 gündür haber yok
09:01 ‘Birlikte mücadeleyle İmralı tecridi kaldırılabilir’
09:01 Yazar Karacabey: Sanatçıların inadı çok hükümet devirir
09:00 Gazeteci Karadaş: Ortadoğu'da halkların kaderi birbirine bağlı
09:00 22 NİSAN 2024 GÜNDEMİ
08:40 Adana’da minibüs kazası: 3 ölü, 18 yaralı
21/04/2024
23:11 Amedspor Kadın Futbol Takımı’ndan 3-1’lik skor
23:04 Amed’te Tiyatro Festivali sürüyor
21:17 Sakarya’da bir kadın hayatını kaybetmiş halde bulundu
21:11 Erzirom’da kaza
19:41 KNK Genel Kurulu sonuç bildirgesi: Artık birlik zamanı
17:25 Emine Şenyaşar’ın Adalet Nöbeti 82’nci gününde
17:15 Amedspor taraftarını üzdü
16:34 KNK: Saldırılara karşı seferberlik tutumuna ihtiyaç var
16:08 Hedef gösterilen zihinsel engelli Gezer tutuklandı
15:34 Turhal'da 4.1 büyüklüğünde deprem
15:12 Amedspor’un ‘şampiyonluk’ maçı başladı
15:08 Hedef gösterilen engelli bireye dair yeni detay
14:30 KNK kurulunda 'birlik' vurgusu
14:22 Çandar: Halk iradesine saygı duyun
13:29 Amed'de maç öncesi ‘şampiyonluk’ coşkusu
13:11 İsrail saldırılarında ölü sayısı 34 bini geçti
12:50 DEM Parti Kadın Meclisi: Kadınlar coğrafyayı mora boyadı
12:29 Amedspor-Iğdırspor maçı öncesi 2 gözaltı
11:35 İran'da Kürtçe öğretmenine 10 yıl hapis
11:26 Metîna'ya yoğun bombardıman
10:17 Türkiye yüksek enflasyonla dünyada 4'üncü sırada
09:53 Amedspor'dan 'sahte bilet' uyarısı
09:34 Jin Dergi çocuk haklarını kapağına taşıdı
09:31 Erdoğan ziyareti öncesi Metîna’da yeni bir saldırı başlatıldı
09:14 Kadınlardan 1 Mayıs çağrısı: Taksim’de olalım
09:13 126 yıldır süren direniş geleneği
09:12 Dr. Pashang: Kürtlerin Ortadoğu'daki krize karşı tek seçeneği birlik olmaktır
09:10 Abdullah Öcalan için her gün CPT'ye mektup gönderilecek
09:09 180 gün oldu: Gazeteci Ahmet nerede?
09:09 Tutsaklar Abdullah Öcalan’ın fiziki özgürlüğü için eylemde
09:08 Amed Tiyatro Festivali: Yasakları anlamsız kılıyoruz