'Ehmed Huseynî Kürt edebiyatının öncüsüydü'
AMED - Ehmed Huseynî'nin Kürt edebiyatının öncülerinden olduğunu söyleyen yazarlar, ardılları olarak Kürt edebiyatının gelişimi için mücadele edeceklerini ifade etti.
Şair Ehmed Huseynî 10 Mart'ta kanser tedavisi gördüğü İsviçre'de yaşamını yitirdi. 1955'te Rojava'nın Amûdê kentinde dünyaya gelen Ehmed Huseynî, ilköğrenimini burada tamamladı. Huseynî, Şam'da felsefe eğitimi tamamlarken, rejim diplomasını kullanmasına izin vermedi. Huseynî 1989'da İsviçre'ye göç etmek zorunda kaldı.
Kürt kanalları yayın yapmaya başladığında, Ehmed Hüseynî bunun büyük bir ulusal eğitim alanı olduğunu gördü. Yıllarca MED TV ve ROJ TV gibi televizyon kanallarında kültürel ve edebi programlar hazırlayarak, sesi, yüzü ve kalemiyle milyonlarca Kürt'ün evine konuk oldu. Kürt yazarları ve şairlerini açık bir dille, uyumlu bir Kürt lehçesiyle ve derin bir üslupla tanıttı. Ekrandaki sesi, genç Kürtleri Kürtçe okumaya ve yazmaya teşvik eden bir unsurdu.
KİTAPLARI
Ehmed Hüseynî'nin Kürt edebiyatındaki çalışmalarında geride 15'ten fazla eser bıraktı. Huseynî, geride "Peyvên li ser rûyê avê (1988), Bajarê herifî (1991), Girtîgeha siyê (1993), Bîstika tîrêjê (1998), Siyên li ser rûyê bîranînan (2001), Siyabend û Xecê (2002), Sifrê (2003), Pistepista sîberê (2004), Dozex (2005), Zerya (2006), Çirûsk (2007), Bîra birînê (2008) eserlerini bıraktı.
KÜRTÇENİN ÖNCÜSÜ
Huseynî ile birlikte 3 yıl boyunca çalışma yürüten yazar Ömer Fidan, Kürt dili ve edebiyatı için verdiği mücadeleye işaret ederek, Huseynî ile PEN a Kurd'te çalışma yürüttükleri esnada tanıdığını belirtti. Fidan, "Daha önce da ortaya koyduğu edebi çalışmalardan kaynaklı tanıyordum. Ancak PEN a Kurd'te birlikte çalışma olanağı gördüm. Onun için dilin öncüsü diyebiliriz. Gençliği baskı altında geçmiş. Çocukluğunda Amudê Sineması'nın bıraktığı yara vardı. Sürgünlere maruz kalmış. Ancak tüm bunları bir direnişe dönüştürüp edebiyata aktarmış. Kürt halkı ve Kürtçe için üretimde bulunmuş. Özgür basında, edebiyatta dil için çalışma yürütmüş. Kürtlerin yaşadığı acıları ve sevinçleri edebiyatında yer vermiş. Onunla konuştuğumuzda 'Kürtçe yaşayıp Kürtçe öleceğiz' diyordu. Başı dik onurlu bir şekilde arkasında büyük bir miras bırakarak yaşamını yitirdi. Onun göstermiş olduğu yolda yürümeye devam edeceğiz. Kürtçe yaşayıp, Kürtçe üretmeye devam edeceğiz" diye konuştu.
KÜRT EDEBİYATI İÇİN ÖNEMLİ BİR İSİM
Huseynî'nin Kürt edebiyatı için zengin bir alt yapıya sahip olduğunu söyleyen yazar Roza Metina, "Şiirlerinde toplum gerçekliği, felsefe, anı, mücadele ve aşkında yer aldığı birçok konu yer alıyordu. Kürt edebiyatı için öncü isimlerden biriydi. En son Rojava'ya dönük gelişen saldırılara karşın Rojava'da çalışma yürütüyordu. En son telefon üzeri görüştüğümüzde DAİŞ tarafından tehdit edildiğini söylüyordu. Ölümü göze alıp burada çalışma yürütmeye devam etti. Kansere yakalanmıştı. Ancak kanser ile değil edebiyatı ile gündeme gelmek istiyordu ve hastalığının konuşulmasını istemiyordu. Hep 'Kürtçe üretin Kürtçe yaşayın' diyordu" ifadelerini kullandı.
Huseynî'nin kaleminin yerde kalmayacağını ardılları olarak bunu devam ettireceklerini kaydeden Roza Metina, Kürt edebiyatının öncüsünü hiçbir zaman unutmayacaklarını söyledi.
MA / Fethi Balaman