Beşdarên ji derdorên cuda yên ku beşdarî konferansa "Di Sedsala Duyemîn de Veguherîna Demokratîk a Komarê" bûn, ji perspektîfên xwe ve li ser veguherîna demokratîk a komarê nîqaş kirin. Ekolojîst, girîngiya demokratîkbûna komarê di têkoşîna ekolojî û jiyanê de destnîşan kirin. 

 

 

Endama Komîteya Rêveberiya Navendî ya Partiya Çep a Kesk Çîgdem Ozbaşê, bandora demokratîkbûna komarê li ser têkoşîna ekolojîk nirxand.

 

Çîgdem Ozbaşê diyar kir ku hemû avaniyên ku erd, daristan, av, jiyan û ekolojiyê diparêzin îro bi êrişeke mezin re rû bi rû ne û got: "Bi vî rengî, hemû komeleyên civakî yên ku dixwazin têkoşîneke ekolojîk bidin, çi mafên heywanan be, çi parastina biyolojîk be, çi jî tenê ji bo ku karibe çandiniyê bike, tên tenêkirin." 

 

'PÊDIVÎ BI KOALÎSYONEKE DEMOKRATÎK HEYE'

 

Çîgdem Ozbaşê diyar kir ku zextên ku di her warî de zêde dibin, bi rêbazên dij-demokratîk jî li ser wan tên kirin û got: "Me 3 salan li Akbelenê nobed girt. Ev nobed ji aliyê hêzeke mezin a cendirme û polîsan ve rastî êrişê hat. Hevalên me hatin binçavkirin. Ew ji Mûglayê hatin sirgûnkirin û nehiştin ku ew bikevin wê herêmê. Rejîmeke zilmê tê sepandin. Hikûmet û rêxistineke dewletê heye ku qanûnan derdixe da ku daxwazên 3 şîrketan bi cîh bîne. Ji ber vê yekê ye ku pêdivî bi hevpeymaniyeke demokratîk heye ku hemû beşên civakê li dijî vê rêxistina dewletê ya şîrketbûyî û modeleke pêşveçûnê ya li ser wêrankirina ekolojîk tîne cem hev. Di nav vê hevpeymaniya demokratîk de, ekolojîst dizanin ku ew tenê dikarin bi yekkirina mafê jiyanê, mafê kedê û mafên jinan bi ser bikevin."

 

TEKOŞÎNA EKOLOJÎK TÊ TEPEKIRIN'

 

Çîgdem Ozbaş anî ziman ku ew bi pêleke otorîterîzmê ya berfireh a li ser asta navneteweyî re rû bi rû ne û ev yek jî bi rêya înkarkirina avhewayê têkoşîna ekolojîk tepeser dike û got: "Dema ku em li pêşketinên li ser asta navneteweyî dinêrin, desteserkirineke tevahî heye. Yên ku dibêjin em ji ber krîza avhewayê ya di sektora enerjiyê de derbasî enerjiya kesk dibin, ji bo hêmanên erdê yên kêm lîsansên pir cidî pêk anîne, wekî li Tirkiyeyê ye. Hemû erdê li Tirkiyeyê niha bi berfirehî ji bo madenê lîsanskirî ye, ji sedî 70-80 ji wê li hin bajaran lîsanskirî ye. Ev modela pêşketinê bi tevahî bi êrişeke li ser mafên mirovan, biyolojîk û mafê jiyanê bi giştî ve girêdayî ye."

 

LÛTKEYA AVHEWAYÊ Û WÊRANKIRINA EKOLOJÎK

 

Çîgdem Ozbaşê bal kişand ser Lûtkeya Avhewayê ya COP31 ku dê di Mijdarê de li Antalyayê were lidarxistin û got ku divê ev lûtke yek ji wan lûtkeyan be ku tê de tedbîr der barê krîza avhewayê de werin girtin. Çîgdem Ozbaş got: "Di vê lûtkeyê de, em dizanin ku di 30 salên borî de, wan tiştek nekirine da ku ji sotemeniyên fosîl ku gaz û petrola ji binê erdê tên derxistin, derbasî enerjiya domdar bibin. Ji bo bêtir enerjiyê, ji bo qezencê, wan bêtir wêrankirina ekolojîk kiriye. Ji ber vê yekê, em hemû nûnerên tevgera avhewayê ya navneteweyî, çalakvanên mafên mirovan, rêxistinên jinan û hemû nûnerên giştî vedixwînin Antalyayê. Rêxistinên ekolojiyê bi nûnerên tevgerên din ên civakî re civiyan. Meclisên herêmî tên damezrandin. Bi gelemperî, em dixwazin tevgera navneteweyî bi van hemû meclîsan re mazûvaniyê bikin. Ev mazûvanî ji bo nîşandana hemû hêzên navneteweyî û çîna serdest a li Tirkiyeyê ye ku ew nikarin avhewayê biparêzin an jî wêrankirina ekolojîk bi tenê bi tiştên sûkî nikarin biparêzin. Ji ber vê yekê, ji bo me, civîna li Antalyayê di Mijdarê de ne bangeke serbixwe ye ji banga Komara Demokratîk. Ev jî beşek ji wê pêvajoyê ye. Em her kesê ku beşdarî pêvajoya demokratîkbûna Komarê dibe vedixwînin vê civîna navneteweyî."

 

QERQOLÊN LEŞKERÎ JI BO PARASTINA ŞÎRKETAN TÊN AVAKIRIN

 

Çîgdem Ozbaşê diyar kir ku di dema Pêvajoya Aştî û Civaka Demokratîk de avakirina qereqolên leşkerî berdewam dikin û got: "Bo nimûne, hûn nikarin bigihîjin çêregehên li herêmên Kurdan, daristan nayên parastin. Em heta dizanin ku daristan bi hinceta ewlehiyê tên şewitandin. Di demên dawî de, dema ku em li Şirnexê çûn nobedê, me ev dît: Qereqolên leşkerî tevî pêvajoya aştiyê kêm nabin, ew zêde dibin û bi awayekî leşkerî tên bicihkirin. Ev ji bo çi armancê xizmetê dike? Pir eşkere ye ku armanca wan parastina şîrketan li dijî gel e, her çend ev deverên ku gerîla jê derketine. Pirsgirêka ewlehiyê ne tenê bi dema şer ve sînordar e. Heta di dema pêvajoya aştiyê de jî, ew van tedbîrên leşkerî û polîsî digirin da ku xwe ji hilweşîna ekolojîk biparêzin. Zextên pir cidî tên sepandin û ji ber vê yekê, ev Komar di rastiyê de komareke naxwze demokratîk bibe û Komareke înkarker e. Ew her cure têkoşîn û daxwazên mafan paşguh dike û înkar dike. Hevalên me yên ku ji bo ekolojiyê têdikoşin bi berdewamî bi operasyonan re rû bi rû ne. Hemû navendên dijberiya civakî di bin vê zextê de ne, lê tevgera ekolojiyê jî bi heman zextê re rû bi rû dimîne. 

 

Çîgdem Ozbaşê ku got "Têkoşîna guherîn û demokrasiyê xeyala me ya hevpar a pêşerojê ye û ev bi pêvajoyek aştiya ekolojîk gengaz e1wiha dawî li axaftina xwe anî: "Stratejiya parçe bike û hukum bike hêrseke tirsnak di nav muxalefetê de çêdike. Ev nebûna çareseriyan, bêçaretî û nebûna demokrasiyê muxalefetê jî qels dike. Ji bo ku tevgera ekolojîk xurttir bibe, ji bo me pir hêja ye ku em di vê têkoşîna demokrasiyê de werin cem hev û bibin yek."

 

MA / Necla Demir Arvas - Melik Varol