AMED - 14 Temmuz Büyük Ölüm Orucu Direnişi’nin tanıklarından Gani Alkan, direnişle Kürt özgürlük mücadelesinin seyrinin değiştiğine işaret ederek, "Onlar açısından asıl kazanım teslim olmamaktı. 14 Temmuz köklü bir direniş mirası yarattı” dedi.

 

Diyarbakır 5 Nolu Cezaevi, 12 Eylül 1980 askeri darbesi denildiğinde ilk akla gelen mekanların başında gelir. O dönem yaşanan ağır işkenceler ve insanlık dışı muameleler, sonraki süreçte bu cezaevinin "dünyanın en kötü şöhretli" 10 cezaevi arasında yer almasını sağladı. 5 Nolu her ne kadar ağır işkencelerle gündeme gelse de işkenceye karşı ortaya konan direniş de kamuoyunun hafızasında geniş bir yer kaplar. 

 

PKK'nin öncü kadrolarından Mazlum Doğan, Kemal Pir, Hayri Durmuş, Akif Yılmaz, Ali Çiçek, Ferhat Kurtay, Eşref Anyık, Mahmut Zengin, Necmi Öner ve arkadaşları, işkenceye karşı verdiklerini mücadele ile büyük bir direniş mirası bıraktı. Mazlum Doğan, direnişin kıvılcımı oldu. Ağır işkence ve insanlık dışı uygulamalara karşı 1982 Newrozu'nda üç kibrit çöpüyle bedenini ateşe verdi. 

 

Ardından "Dörtler" olarak hafızalara kazınan Ferhat Kurtay, Eşref Anyık, Mahmut Zengin ve Necmi Öner'in eylemleri gerçekleşti. 

 

Direniş, 14 Temmuz 1982'de ise PKK’nin öncü kadroları Kemal Pir, Hayri Durmuş, Akif Yılmaz ve Ali Çiçek öncülüğünde başlatılan "Büyük Ölüm Orucu"yla yeni bir evreye girdi. Eylemin 56'ncı günü olan 7 Eylül'de Kemal Pir ve Akif Yılmaz, 13 Eylül'de Hayri Durmuş ve 17 Eylül'de ise Ali Çiçek ölüm orucunda yaşamını yitirdi.

 

 

'14 TEMMUZ DİRENİŞİN ZİRVESİDİR'

 

Üzerinden 44 yıl geçen ölüm orucu döneminde cezaevinde olan Gani Alkan, 14 Temmuz’un sadece işkence politikalarına karşı bir protesto olmadığını, aynı zamanda Kürt özgürlük mücadelesinin seyrini değiştiren tarihsel bir dönüm noktası olduğunu söyledi. 14 Temmuz’u “direnişin zirvesi” olarak nitelendiren Alkan, bu eylemden önce de açlık grevi ve ölüm orucu eylemleri yapıldığını anımsattı. 

 

Savunma hakkı talebiyle gerçekleştirilen ilk ölüm orucunun verilen sözlerin tutulmaması nedeniyle sonuçsuz kaldığını hatırlatan Alkan, "Tutsaklar her defasında vaatlerle oyalandı. Ardından cezaevindeki saldırılar daha da ağırlaştırıldı. Amaç teslimiyeti dayatmaktı. O dönem tam anlamıyla teslimiyetin dayatıldığı bir dönemdi” diye konuştu.

 

Mazlum Doğan’ın gerçekleştirdiği eylemi anımsatan Alkan, "Çağdaş Kawa olan Mazlum Doğan, üç kibrit çöpüyle ilk kıvılcımı yaktı. Ardından 'Dörtler' bedenlerini ateşe vererek bu kıvılcımı büyüttü. Bu iki büyük eylem, 14 Temmuz Büyük Ölüm Orucu’nun hazırlığını yaptı. Bunlar birbirini tamamlayan tarihsel halkalardır" dedi.

 

‘ASIL KAZANIM TESLİM OLMAMAKTI’

 

Büyük Ölüm Orucu’nun mahkeme salonunda ilan edildiğini anlatan Alkan, o anlara ve sonrasına ilişkin şunları söyledi: "Hayri Durmuş mahkemede ayağa kalkarak ‘Ben sizin bu vahşet politikanızı protesto ediyor ve ölüm orucuna giriyorum’ dedi. Ardından Kemal Pir söz aldı ve ‘Arkadaşların söylediklerine katılıyorum. Hatta bu eylemde geç bile kaldık’ dedi. Hayri Durmuş mahkeme dönüşünde büyük bir moral içindeydi. Koğuşuna döndüğünde ‘Biz kazandık' diye seslendi. Çünkü onlar açısından asıl kazanım teslim olmamaktı. 14 Temmuz böylece zindan direnişinin köklü mirasını yarattı. Akif Yılmaz o gün duruşmada değildi. Karar kendisine ulaştığında hiç tereddüt etmeden ölüm orucuna katıldı. Gardiyan ona ‘Burası size mezar olacak’ dediğinde Akif, ‘Evet mezar olacak ama şükürler olsun’ cevabını verdi. Bu söz kararlılığın ve direnişi sahiplenmenin ifadesiydi."

 

Alkan, “Eğer 14 Temmuz gerçekleşmeseydi bize hazırlanan mezarlıkta yalnızca bedenlerimiz değil, kişiliğimiz de gömülecekti. İnsanların hafızasını ve iradesini yok etmek istiyorlardı. 14 Temmuz buna verilen cevaptı. Bu eylem hem zindana hem dışarıdaki mücadeleye güçlü bir mesaj verdi" dedi. 

 

'O RUH KORUNMALI'

 

14 Temmuz ruhunun halen yaşadığını söyleyen Alkan, "Bugün Rojava, Başûr, Bakur ve Rojhilat’ta verilen özgürlük mücadelesinde Amed zindanının mirası vardır. Kültür, dil ve kimlik mücadelesinde ortaya çıkan iradenin temelinde o direniş bulunuyor. İnsanlar bugün hala ‘Hayri’lerin, Kemal’lerin ruhuyla direniyoruz’ diyorsa, bunun nedeni 14 Temmuz’un bıraktığı tarihsel mirastır” diye belirtti. 

 

Barış ve Demokratik Toplum Süreci’ne dikkat çeken Alkan, demokratik çözüm ve barış tartışmalarının güçlü bir toplumsal örgütlenmeyle desteklenmesi gerektiğini söyledi. Alkan, “Barış ve demokratik yaşam süreci uzun ve zorlu bir dönemdir. Bu süreçte herkesin sorumluluğu var. Amed zindanının direniş ruhu, gerilla ruhu ve Kürdistan’ın ortak değerleri korunmalıdır. İnsanlar kendi diliyle, kültürüyle yaşayabilmeli. Bu yalnızca Kürt halkı için değil, Türkiye’de yaşayan bütün halkların ortak ve demokratik geleceği açısından da önemlidir” ifadelerini kullandı.