Nisêbînê qet ruhê Newroza 1992’yan winda nekir

img
MÊRDÎN - Li Nisêbînê di pîrozbahiya Newroza 1992’yan de 16 kes hatibûn qetilkirin û li gel ku 31 di ser re derbas bûye jî ne coş ne jî beşdariya Newrozê qet kêm nebû.
 
Pîrozbahiyên Newroza 1992'yan ji bo kurdan heyameke girîng e. Kurd tevî hemû komkujiyan jî agirê "serîhildanê" vêxistibûn. Li Şirnex û Cizîrê di dema pîrozbahiyan de gel hatibû gulebarankirin û bi dehan kes jiyana xwe ji dest dabûn. Berovajî Şirnex û Cizîrê pîrozbahiya li Nisêbînê bi awayekî aram hatibû kirin. Lê piştî ku xebera komkujiyên li Şirnex û Cizîrê gihaştibû Nisêbînê, roja din li gel daketibû kolanan. Gelê Nisêbînê di 22'yê Adarê de ji bo şermezarkirina komkujiyan daketibû kolanan û piştî demekê her çûbû girse zêdetir bûbû li ser Pira Şehîdan. Piştî dora girseyê hatibû dorpêçkirin, girseyê jî dest bi çalakiya rûniştinê kiribû. Vê carê komkujiyên li Şirnex û Cizîrê hatin kirin li Nisêbînê jî heman komkujî hat kirin. Polîsan gel guleberan kir û berê panzêran dabûn ser gel û gelek kes di bin panzêran de mabû. Li gor hejmarên fermî 16, li gorî şahidan jî 21 kes hatibûn qetilkirin û zêdetirî 100 kesî jî birîndar bûbûn. 
 
Kesên di çalakiya protestokirina komkujiya 1992'yan de birînra bûbûn û kesên şahidên wê demê behsa wan rojan kirin û ji bo pîrozbahiya Newrozê bang kirin.
  
Hin welatiyan ji ber nekevin detê polîsan xwe avêtibûn Çemê Çagçagê û cenazeyê du welatiyan li Qamişlo hatibû dîtin û wan anîn Nisêbînê. Li Nisêbînê bi rojan xwepêşandana dewam kiribû û tevî komkujî û girtin û binçavkirina jî ji wê rojê heta niha li Nisêbînê agirê Newrozê her gûr bû û coşa pîrozbahiyê kêm nebû. 
 
ŞAHIDÊ SERHILDAN Û QETLÎAMÊ
 
Ji şahidên Newroza 1992’yan Cemal Ûçar bi bîr xist ku cihê qeymeqamiyê niha şûna qada Newrozê bû. Ûçar bi bîr xit ku wan roja Newrozê pîrozbahiya xwe li dar xist û got: “Newroza me pir xweş derbas bû. Li Nisêbînê cara ewil Newroz ewqas xweş hat pîrozkirin. Me bi renge xwe yê Kurdistanî û bi beşdariya hunermandan pîroz kir. Di heman rojê de li Şirnex û Cizîrê qetlîam çêbûbû. Gelek welatî şehîd ketibûn. Qetlîam bi destê hêzên dewletê pêk hatibû. Ji bo ku gelê kurd bitirsînin qetlîaman kiribûn.” 
 
FERMANA QETLÎAMÊ HATIBÛ
 
Uçar bi bîr xist ku ji bo li dijî qetlîama li Cizîrê û Şirnexê bêdeng nemînin gel di 22’yê adarê de daket kolanan û kesên xwestin biçin Goristana Hecaca bi panzêran hatin astengkirin. Ûçar wiha got: “Polîsên li ser panzerê digotin, ‘Belav bibin, ferman ji Mêrdînê hat em ê we bikujin. Fermana kuştinê hatiye. Her kes bila biçe malê, yên neçin malên xwe û belav nebin em ê wan bikujin’. Tevî vê yekê jî gel belav nebû. Mirov li ber çavên me perçiqand. Her du aliyên Pira Şehîdan bi panzêran hatin girtin. Polîs li avahiyên derdorê yên li jora nexweşxaneyê hatibûn bicihkirin. Yên ku dikaribûn xwe bavêjin avê, xwe avêtin. Dema ku me xwest em derbasî aliyê din bibin, hêzên taybet, leşker û cerdevan me gulebaran kirin. Me xwe avêt pişt keviran. Dema em vegeriyan wî aliyê avahiya hikûmetê, gelek kes hatin binçavkirin û ew birin maşîneyan. Ya ku me di sala 92’yan de bi çavên xwe dît ev e. Ez kesên ku fermana komkujiyê dane û komkujî pêk anîne lanet dikim."
 
‘EZ NIKARIM JI BÎR BIKIM’ 
 
Ûçar da zanîn ku dema ew roj tên bîra wî mûyê wî dibin şûşjin û ew derbarê wê serdemê de tam nikare hestên xwe bîne ziman. Ûçar bi bîr xist ku ew bûye şahidê serhildana merasîmê cenazeyê Vedat Aydin ku bi hezaran kes hat gulebarankirin û got: “Wê çaxê jî me gulebaran kirin. Li ber çavê me bi hezaran mirov hatin gulebarankirin. Ez nikarim qetlîaman ji bîr bikim. Heta ez saxbim wê ji bîra min dernekeve.”
  
Ûçar anî ziman ku yên wê heyamê qetlîaman pêk anîn îro jî li ser îktidarê ne û got: “Îktidara îroyîn hevalbendên kujerên wê demê ne. Heman zîhniyet li ser dar e. Zîhniyeta wê çaxê û zîhniyeta niha bûne dostên hev.” 
 
NISÊBÎN HER TIM BI COŞ BÛYE
 
Ûçar da zanîn ku ji roja qetlîamê vir ve pîrozbahiyên li Nisêbînê her tim bi coş tên pîrozkirin û wiha axivî: “Gelê me her sal xwedî li Newrozê derdikeve. Gelê Nisêbînê xwedî şeref û hesiyetê ye. Heta ku gelê Nisêbînê hebe wê xwedî li xwe derkeve.” 
 
MA / Ahmet Kanbal
 

Sernavên din

13/03/2023
11:19 Xaniyê ku 7 salan xebitî û çêkir hilweşiya: Em ê Samandagê ji nû ve ava bikin
11:09 Tîma lêgerîn-rizgarkirinê ya biyanî ji bo ‘şewbê’ hişyarî da
10:44 Hevjîn, zarok û xwesûya xwe winda kir: Tevî du zarokên xwe pêdiviya me bi her tiştî heye
10:34 TUÎK’ê zimanê Xwebûnê înkar kir
10:05 Li Girtîgeha Afyonê binpêkirinên mafan didomin
09:04 Hevberdevka HDK’ê Demîr: Newroz dê bibe mizgîniya çûna îktidarê
09:04 Piştî 30 salan hat berdan: Ez bi ruh û baweriya serkeftinê li ser lingan mam
09:03 Nisêbînê qet ruhê Newroza 1992’yan winda nekir
09:03 Baroya Wanê giliyê berpirsên binpêkirinên erdhejê kir
09:03 Agirê Newrozê her serdemê medyaya îktidarê dike xwelî
09:02 Dîroka li Girnewas tê talankirin
09:00 ROJEVA 13'Ê ADARA 2023'YAN
12/03/2023
22:56 Li Rojava agirê Newrozê yê ewil hat vêxistin
22:09 Fîncanci: Em ê li gorî ruhê zindiyan pergalek tenduristiyê ava bikin
17:08 HDP’ê li Rihayê starta hilbijartinê da: Em ê vê desthilatdariye bişînin
15:39 Di salvegera 19’an de qurbaniyên Komkujiya Qamişloyê hatin bibîranîn
14:50 Êrişên dewleta tirk ên li dijî başûrê Kurdistanê berdewam in
14:14 Serokê Giştî yê TMMOB’ê: Sedema karesatê, neamadebûna saziyan bû
13:39 Piştî 30 salan hate berdan: Dê têkoşîna me bidome
13:19 Êrişên bi gazên jehrî yên li Îranê berdewam in
13:08 Bi hezaran kesan Komkujiya Gaziyê protesto kirin
13:08 Hejmara 2’yan a Kovara Jin’ê derket
12:48 Îsraîlê ji hewa ve êrişî Sûriyeyê kir
11:40 Li Îranê teqîn: 5 kesan mirin
11:39 Malbata Şenyaşar: Ên ku li dijî bêedaletiyê bêdeng dimînin, neçarî têkçûnê ne
11:17 Qedexeyên hilbijartinê di Rojnameya Fermî de hatin weşandin
11:14 Cihê ku agirê Newrozê qet lê nevemirî: Kurdistana Biçûk
10:38 Li Stenbolê 9 kes hatin binçavkirin
10:36 Pirsgirêkên tenduristiyê yên li herêmên erdhejê zêde dibin
10:08 Keda wan a salekê di bin kavilan de ma!
09:44 Bajar bi bajar bernameya Newrozê
09:30 Dr. Mansouran: Li Îranê 5 hezar xwendekar hatin jehrîkirin
09:12 Şîrket destûr dayê tev li xebatên rakirina kavilan bibe lê bêyî hincet ew ji kar derxist
09:11 Zirig: Dahata Şaredariya ji bo saziyên derî peywira şaredariyê hatiye seferberkirin
09:10 Kirikhanî ava vexwarinê dixwazin!
09:09 Ji ber erdhejê demeke dirêj neçûn malên xwe lê fatûre ji yên her wextî bêtir hatin!
09:04 Bi eşkerekirina roja hilbijartinê re qeyûm dest bi firotina milkên şaredariyê kir
09:03 Li Samandagê ji bo nobedê gazî tenduristkarên ku ji ber erdhejê mexdûr bûne tê kirin
09:00 ROJEVA 12’Ê ADARA 2023’YAN
11/03/2023
22:47 Parlementerê HDP'ê yê berê Bînîcî hat girtin
21:25 Li Îzmîrê agirê Newrozê hilkirin
19:41 Serdanên Gerok MA'yê yên li herêmên erdhejê didomin
18:54 Hejmara kesên di erdhejê de jiyana xwe ji dest dan gihîşt 47 hezar û 975'an
17:16 Serdanên KNK’ê didomin
16:58 Welatiyê ji Alanyayê li Nûrdagiyê mirî hat nîşandan
16:54 Şandeya Skotlandê li Kobanê ye
16:47 Ciwanê ku polîsan wî revandiye: Ewelehiya canê min nîne
16:46 Artêşa tirk topên fosforê bi kar tîne
16:35 Hîzbûllah dê di berdela 2 parlamenteran de piştgiriya Erdogan bike
16:25 ÎHD’ê bal kişand ser 44 jinên girtî yên nexweş
15:47 Bi girseyî serdana şîna Dorûdemîr hat kirin
15:43 Hunermend Taşdogan li ser talankirina Kurdistanê klîbek amade kir
15:39 Endamên SGDF’ê hatin binçavkirin
15:32 Girtîgeha Çankiriyê hate valakirin
15:22 Faîlên Ozturk a beriya 31 salan bi îşkenceyê hate qetilkirin pirsîn
15:09 Girtiyê nexweş dest kelemçekirî hatiye emeliyatkirin!
14:53 Girtiyê nexweş ê diranên wî ketine nikare xwarinê bixwe
14:50 Xizmên Windayan li aqûbeta rojnamevan Nazim Babaoglû pirsîn
14:23 YSK’ê lîsteya partiyên ku dê bikevin hilbijartinê aşkere kirin
14:13 Sancar: Em ê bi agirê Newrozê ber bi veguherîna demokratîk a mezin ve bimeşin
13:49 Li Wanê dê di 19’ê Adarê de Newroz bê pîrozkirin
12:37 Kiliçdaroglû li Elbistanê ye: Wê her kes di malên biewle de rûnê
12:36 Girtiyê nexweş Degîş piştî 31 salan hate berdan
12:20 Malbata Şenyaşar: Li dijî Nemrûdan Îbrahîm dê serbikevin
12:12 Li ser rêya nexweşxaneyê tundî li girtiyê destek û lingekî wî nînin kirin
11:39 Cenazeyê Dorûdemîr hat veşartin
11:23 Li Stenbolê deklarasyona Newrozê hat eşkerekirin
11:16 Keysbaziya erdhejê: Îhale dan zava û konut li ser eraziyên çandiniyê tên çêkirin
10:22 Li Stenbolê 44 sal in agirê Newrozê tê hilkirin
10:21 Li goristana erdhejê de zarokên bêkes
09:48 'Em dest ji Samandagiyê bernadin, em ê ji nû ve ava bikin'
09:47 Şaredariya Bahçeyê cihê avahiya hate hilweşandin xesp kir
09:44 Mexdûrê erdhejê: Pirsgirêka avê nehatiye çareserkirin
09:42 Hewl dide bi textên ji bin kavil derdixe deriyê serşokê çêke
09:41 Polîsên ku îşkence li malbata Samûrê kirin sixurtî li keça wan ferz kirine
09:23 Bi darê zorê girtiyan tazî kirine
09:22 Li herêma erdhejê ji bo zarokan 'Leyzgeha Jiyanê ya Berkîn Elvan' hat avakirin
09:08 Nazim hê jî 19 salî ye: Pênûsa wî her dinivîse
09:06 Ji Kawayê Hesinkar heya Kawayê Hemdem Newroz
09:00 ROJEVA 11'Ê ADARA 2023'YAN
10/03/2023
23:23 Dayika girtî di qezaya trafîkê de jiyana xwe ji dest da
18:15 Hejmara kesên di erdhejan de mirin gihîşt 47 hezar û 932'yan
18:12 Doza JÎTEM'ê ya Enqereyê: Meqama îdiayê doza beraeta bersûcan kir
16:46 Waliyê Semsûrê îstîfa kir
16:27 Ji HDP’ê parvekirina 14’ê gulanê: #EmAmadeNe
16:08 Ji Serokê YSK'ê daxuyaniya roja hilbijartinê
15:59 Tifaqa Kurdistanî bi rojeva hilbijartinê civiya
15:29 Baro û OHD’a Wanê rapora erdhejê eşkere kirin
15:28 Îtîraza li dijî biryara astengkirina malperên Xwebûn û Jinnews’ê hate redkirin
15:01 Kiliçdaroglû: Gelo dewleta sosyal ne niha be wê kengê be
14:52 Serokwezîrê Iraqê bi sefîrê Tirkiyeyê re civiya
14:23 Erdogan biryara hilbijartinê îmze kir
13:52 Jinên ku di 8’ê Adarê de serî hildan wê piştevaniyê mezin bikin
13:19 Danişîna Ercan ê ji tacîzkirina xwendekaran tê darizandin hate taloqkirin
12:50 Malbatan ji bo hevdîtina bi Îmraliyê re serî li dozgeriyê dan
12:47 Bûldan: Newroz wê ji bo guhertinê bibe mizgîniya 14’ê Gulanê
12:17 Rêjeya betaliya ciwanan ji sedî 20 bihûrî
12:12 Malbata Şenyaşar: Ya ku hezê dide me baweriya me ye
11:43 Strana Newroza 2023’yan: Rakin meşala Newrozê
11:33 Hejmara Kovara Jineolojiyê ya nû derket