Parastina hevserokatiyê: Ma Dadgeha Bilind jî ferman ji KCK’ê wergirtiye?

  • rojane
  • 14:24 19 Cotmeh 2023
  • |
img

ENQERE - Siyasetmedar Aynûr Aşan di Doza Kobanê de parastina xwe kir û diyar kir ku bi pergala hevserokatiyê tên tawanbarkirin. Aşan, wiha got: “Dozger îdia dike ku me pergala hevserokatiyê ji KCK’ê girtiye. Dadgeha Bilind ev pergal qebûl kir. Gelo ma KCK’ê ferman daye Dadgeha Bilind jî?” 

 
Rûniştina danişîna 37’an a Doza Kobanê ku Hevserokên Giştî yên Partiya Demokratîk a Gelan (HDP) yên berê Fîgen Yuksekdag û Selahattîn Demîrtaş jî di nav de 18 jê girtî bi giştî 108 siyasetmedarên kurd bi hinceta bûyerên 6-8’ê Cotmeha 2014’an tê de tên darizandin, li 22’yemîn Dadgeha Cezayên Giran a Enqereyê ya li Kampûsa Girtîgeha Sîncanê berdewam kir. Gelek parêzerên endamên Komeleya Hiqûqnasên ji bo Azadiyê (OHD) yên ji bajarên cuda hatin doz şopandin. 
 
PROTESTOYÊN KOBANÊ Û FILISTÎNÊ 
 
Siyasetmedara girtî Aynûr Aşan parastina xwe kir. Aşan ku bi kurdî parastina xwe kir. Aşan, got ku ji bo baş were fêmkirin bê ka çima tên darizandin neçar ma ye ku qala geşedanên li Rojhilata Navîn bike. Aşan, bertek nîşanî êrişên Îsraîlê yên li dijî Filistînê da û bal kişand ser protestoyên li Tirkiyeyê li dijî îsraîlê tên kirin. Aşan, got ku hem ev protestoye hem jî yên Kobanê demokratîk in. 
 
Aşan, wiha dirêjî da axaftina xwe: “Partiya me ji bo çareserkirina pirsgirêkên gel di nava hewldanan de ye. Xebatên di vê çarçoveyê de dike jî li gorî destûra bingehîn in. Ev karê me ye û me jî tenê karê xwe kir. Mîna gelek hêzên li seranserî cîhanê, me jî bertek nîşanî DAIŞ’ê da. Me bertek nîşanî qirkirinên DAIŞ’ê yên li Şengal û Kobanê da. Gelek welatan qebûl kirin ku DAIŞ’ê qirkirin kiriye. Neteweyên Yekbûyî (NY) tespîta qirkirinê kir û bertek nîşan da. Tê îdiakirin ku me di protestoyan de fermana mirin, rûxandin û tundiyê daye. Bi vê tawanbariyê tên darizandin. Lê belê ne di îdianameyê de ne jî di mutalaayê de têkildarî vê mijarê tu delîlên şênber tune ne. Lewma em vê dozê weke doza kompasê pênase dikin. 
 
JI BO SÊ BENDAN DAXWAZA CEZAYÊ ‘HETA MIRINÊ’ 
 
Dozger, di mutalaaya xwe de hewl dide li ser têgeha ‘terora etnîkê’ xebatên me weke sûc nîşan bide. Hewl dide xebatên me yên ji bo çareserkirina pirsgirêkên jin, ciwan, zarok, gel û baweriyên cuda krîmînalîze bike. Hewl dide qada siyaseta demokratîk krîmînalîze bike. Delîlên wî jî panel, semîner, meş, mitîng û hwd. in. 
 
Di mutalaayê de derheqê min de tenê sê bend hene. Ev jî ji îdiayên şahidê nepen ‘Ulaş’ û şahidê eşkere Samî Baran in ku li emniyetê îfade bi darê zorê pê dane îmzekirin. Ji ber van her sê bendan cezayê heta mirinê ji bo min tê xwestin. Mirov nizane gelo bikene yan bigirî. Weke Tevgera Jinên Azad, ji ber ku me daxwaza hevserokomariyê kir, bi îdiayên ‘dixwaze komarê ji holê rake’ û ‘hewl dide yekparetiya dewletê xera bike’ tên tawanbarkirin. Di vê navberê de me ev yek li eywanekê bi raya giştî re parve kir. Ya din jî mitînga ji bo protestokirina tecrîda li ser Rêberê PKK’ê Abdullah Ocalan û girtiyan e. Di vê navberê de bangawaziya di vê mitîngê de min nekiriye. Ev bangawazî ji xwe pirsgirêk nîne. Heke li Mêrsînê dest pê bikira dê min bikria. Ev bangawazî nayê wê wateyê ku ez endama rêxistineke çekdarî me. 
 
DIXWAZIN JINAN TESFIYE BIKIN 
 
Dozger, xebatên jinan biçûk dibîne. Em parastvanên pergaleke wisa ne ku ji bo hemû cîhanê bûye mînak. Ev dosya, li dijî fikrên me hatiye vekirin. Hewl didin xebatên me weke ku bi veşarî hatibin kirin nîşan bidin. Xebatên me yên ji bo ‘rûxandina dewletê’ qanûnî û rewa ne. Her wiha li qadên ji cemaweriyê re vekirî hatine kirin. Ev doz, ji bo girtina HDP’ê weke hincetek tê dîtin. Ev bû sê sal li gel hevalên xwe yên jin li vir têm darizandin. Di doza girtina HDP’ê de jî ji bo 168 jinan daxwaza qedexeya siyasetê heye. Bi vê yekê hewl didin xebatên jinan asteng bikin. Dixwazin jinan tesfiye bikin. Îktîdara heyî hewl dide dinyayeke li gorî feraseta xwe ava bike. Lewma dixwaze her tiştên li dijî wê tune bike. 
 
MA TIŞTEKÎ NEYÎ DÊ ÇAWA JI HOLÊ RAKIN? 
 
Tevî hemû rewşên neyînî jî em ê xebatên xwe bidomînin. Em li vir tên darizandin û li derve jî bi sedhezaran kes ji bo jiyaneke demokratîk û azad têdikoşin. Li Tirkiyeyê çareserkirina pirsgirêkên jin, çandî û siyasî, bi fikr û welatekî azad pêkan e. Heta ku ev nebe, ne yekitî ne jî hevgirtin dibe. Dozger, me bi îdiaya ‘xerakirina yekitî û hevgirtina welêt’ tawanbar dike. Gelo tiştekî neyî em ê çawa ji holê rakin? Gelo ma ew jî nizane ku bingeha vê îdiayê vala ye? Hewl dide newekheviya li vî welatî veşêre. Newekhevî herî zêde li welatên dibêjin ‘em wekhev in, em yek in’ heye. Weke jinan em vê rewşê teşhîr dikin. 
 
ÇARESERÎ: KOMARA DEMOKRATÎK E 
 
Ez dixwazim şandeya dadgehê û dozger ji min re vebêjin bê ka kîjan xebatên jinan ‘yekitî û hevgirtina welêt’ xera dike. Lê ji we yek jî nikare tiştekî bibêje. Ji ber ku armanceke wiha nîne. Xebatên me ji bo hevgirtin û yekiyeke xurtir e. Saziyên jinan, xebatên xwe yên di vê mijarê de birin Meclisê, li wir vegotin û li zaptan hatin nivîsandin. Ev pirsgirêk, tenê bi fikra Komara Demokratîk dikare bên çareserkirin. Nexwe dê ev pirsgirêk kom bibin. Tişta ku em, civak û saziyên dewletê dijîn ev e.” 
 
PERGALA HEVSEROKATIYÊ VEGOT
 
Pêşniyarên me yên ji bo pergala hevserokatî û hevserokkomariyê weke sûc hatine nîşandan. Dozger dibêje ku me ev pergal ji KCK’ê girtine. Birê dozger, tenê rastiyek heye, ew jî daxwaza jiyana azad a civakê ye. Em jin ji bo vê pêdiviyê têdikoşin. Ev têkoşîn veguherî pergala hevserokatiyê. Di rêziknameya partiyên me de ev pergal heye. Dadgeha Bilind jî ev pergal qebûl kir û qanûnî bû. Hûn peyva berevajîkirinê pir bi kar tînin. Ez jî dê bi kar bînim. Em neçar dimînin ku ji ber berevajîkirina dozger, pergala hevserokatiyê ku Dadgeha Bilind qebûl kiriye vebêjin. 
 
Gerdûn, neguhêr nîne û ji guherînê re vekirî ye. Ev karektera wê wisa bi min dide fêmkirin ku zîhniyeta zilam jî dikare were guherandin. Ev yek dê bandorê li civakê bike û civak jî dê biguhere. Li gorî vê dê dewlet jî neçar bimîne ku biguhere. Dê edalet û demokrasî jî weke normekê xwe birêxistin bike. Heke em mirov weke gerdûna mîkro pênase bikin, wê demê karektera mirov jî nerm e. Weke parçeyeke gerdûnê ez jî dixwazim ku jiyaneke demokratîk bijîm. Pergala hevserokatiyê, pergaleke wisa ye ku bi milyonan jinan nivîsandiye û bûye xwedî nasnameyek. Ev yek di heman demê de awayê azad û xweser ê jinê jî pêase dike. Ev yek, jinê ji civaka demokratîk û xweser qut nake. Di heman demê de nake serdesta civakê jî. Mîna zîhniyeta mêrza û baviksalar takekes nîne. Piranîparêz û herikbar e. Xwedî pêşdîtineke jiyana azad û bihevseng a hemû zidiyan e. Ev yek jî gotina ‘heta jin azad nebin civak azad nabe’ piştrast dike. 
 
DOZGER JÎ DI ROLA QRAL, ŞEF Û KEŞE DE YE 
 
Pergala hevserokatiyê ji asîmanan nehatiye û bingeha xwe ji xwedawendên serdema neolîtîkê digire. Dozger jî bi rola şef, qral û keşe radibe ku hewl dide wan nirxan bidize, tune bike û krîmînalîze bike. Ev pergal, bi Partiya Civaka Demokratîk (DTP) dest pê kir û partiyên piştre jî ji xwe re mînak girtin. Ji bo tunekirina newekheviya di navbera zilam û jinê de, HDP’ê biryar da ku di hemû yekîneyên xwe de rêveberiya wekhev pêş bixe. Bêguman pergala hevserokatiyê ji bo tevgera jinan destkeftiyek e. Li erdnîgariya ku rojê bi dehan jin lê tên kuştin û rastî newekheviyê tên, ev darizandin pêşiya van mirinan vedike.” 
 
KOMKUJIYÊN JINAN 
 
Aşan, piştre jî rapora têkildarî qirkirinên jinan de pêşkeşî dadgehê kir. Aşan, wiha dirêjî da axaftina xwe: “Li erdnîgariyeke jin ewqas rastî tundî û kuştinan tên de jin bi sûcê ‘hilweşandina welêt’ tên tawanbarkirin. Pergala hevserokatiyê niha di saziyên dewletê de di meriyetê de nîne. Lê di pêvajoyên pêş de dikare li hemû saziyan bikeve meriyetê. Hûn jî baş dizanin ku qanûn li gorî pêdiviyên civakî teşe digirin. Civak û nûner jî ji bo van pêdiviyan têdikoşin. Hikûmetên heyî jî van qanûnan ber çav re derbas dikin û jinûve teşe didin. Heke hikûmeteke demokratîk be, dê li gorî pêdiviya hemû beşên civakê vê pêdiviyê bi cih bîne. Divê ev nûnertiya wekhev di qanûnan de cih bigire. Lewma heta ku pergala hevserokatiyê di hemû saziyan de dikeve meriyetê dê ev têkoşîn bidome. Dozger îdia dike ku me ev pergal ji KCK’ê girtiye. Dadgeha Bilind ev pergal qebûl kir. Gelo ma Dadgeha Bilind jî ferman ji KCK'ê girtiye? Îdiaya dozger ev e? Di nava partiyê de me gelek nîqaş li ser vê pergalê kirin û şerên mezin hatin kirin. Heta ku me ev pergal bi hevalên zilam daye qebûlkirin me gelek zehmetî kişandin. Heta ji bo ku ev pergal bikeve meriyetê me di nava partiyê de îmze jî kom kirin. Ji ber ku ev pergal ya zilam e, nexwest îktîdara xwe parve bike. Di destpêkê de weke parvekirina îktîdarê didîtin. Lê em pergala hevserokatiyê wisa pênase nakin. 
 
WE EM TUNE HESIBANDIN
 
Me ji tu kesî ferman negirtine û ev bi sala ye ji bo ku ji tu kesekî talîmatan negirin têdikoşin. Berhema vê seknê jî pergala hevserokatiyê ye. Ev doz, ji destpêkê heta niha ji hêla berhema zîhniyeta nêrza ve tê birêvebirin. Weke mînak; di şandeya we de tenê jinek jî nîne. Heke jinek hebûya, dibe ku wê em baştir fêm bikira. We gelek caran li jinan qîriyan û we dengê xwe bilind kir. Gelo heke jinek li cem we hebûya, dê hûn hişyar bikira? Yan jî heke hebûya dê we wiha bikira? Biryarên hûn didin jî li gorî zîhnet û dinyaya zilaman e. We di tu biryareke xwe de rastiya jinbûna me li ber çavan negirt. We pêdiviyên ji ber jinbûna me derdikevinê holê û xweserbûna we esas negirt. Hûn her roj bênavber danişînan li dar dixin û biryara domandina danişînan didin. Derdekî we yê fêmkirina me nîne. Ev yek jî ji bo me tê wateya ‘tunehesibandinê.’ We em tune hesibandin, we em nedîtin.” 
 
Dadgehê, navber da danişînê. 
 

Sernavên din

05/11/2023
12:32 Bayindir: Ji Kurdistanê re azadî, ji Rojhilata Navîn re demokrasî
12:17 Aydenîz: Heta ku Abdullah Ocalan azad dibe em ê li ber xwe bidin
12:08 Îsraîlê êrişî Kampa Penaberan a El-Megaziyê kir: Herî kêm 51 kes hatin qetilkirin
11:48 Navên tirkî li gund û meydanên Efrînê hatin kirin
11:35 12 roj in tu agahî ji rojnameger Ehmed nayên girtin
11:14 Konferansa DBP’ê bi coşeke mezin dest pê kir
11:08 Unver: Ji ber têkiliyên xwe yên bi Tirkiyeyê re em naxwazin PDK li Mexmûrê be
10:42 Li Aydinê lehî rabû: 2 kes mirin
10:40 Hejmara 36’an a Kovara Jinê derçû
10:39 Bi hezaran kes herikîn konferans DBP’ê
10:39 Doza 22 jinên tên darizandin dest pê dike
09:59 Di lêpirsîna Kader Ortakaya de ev 9 sal in tu pêşketin nînin
09:14 Unsal: Ger deriyên Îmraliyê vebin dê aştî çêbibe
09:10 Bi demsala zivistanê re liv û tevgera li Sûka Sobefiroşan zêde bû
09:09 'Divê qanûna sansurê bê betalkirin'
09:08 Sûcên li hemberî zarokan: Ji ber terîqetan em nikarin pêwendiyê bi malbatan re deynin
09:07 Şaredarê derbasî AKP'ê bû şaredarî di nava deynan de hiştiye
09:06 Lêpirsîna der barê strana kurdî de bi biryara 'neşopandinê' bi dawî bû
09:03 Aktîvîsta TJA'yê ji ber qeyda dengê ku ne aîdê wê ye ev du sal in girtî ye!
09:03 'Simîda Diaxive': Êdî kes nikare simîdan jî bikire
09:01 Kanîwar: Werin tev li kelecan û kêfxweşiya konsera me bibin
09:00 ROJEVA 5’Ê MIJDARA 2023’YAN
07:49 Seroke Giştî yê CHP’ê yê nû bû Ozgur Ozel
04/11/2023
19:50 Amîda: Cegerxwîn temsîlkariya serhildêriyê ye
16:33 Di kongreyên Egîtîm Senê de daxwaza perwerdehiya bi zimanê zikmakî
16:31 Berrîn Sari ya berdana wê du caran hate taloqkirin ji girtîgehê derket
16:13 Li Qoserê qeyûm hate şermezarkirin: Gel dê di 31’ê Adarê de hesab bipirse
15:51 Aqûbeta kesên beriya 28 salan li Kerboranê hatin windakirin hate pirsîn
15:16 Ji girtiyê nexweş banga ‘lezgîn a çareseriyê’
14:53 Keskîn: Divê muxalefet nîqaşa ‘em çiqasî dişibin dewletê’ bike
14:49 Li aqûbeta Çakici û Boran hat pirsîn
14:22 Leşkerên Îranê kolberan gulebaran kirin: 5 kolber birîndar bûn
14:18 Rêveberên DBP’ê xelkê Amedê vexwendin konfaransa xwe
12:46 Dayikên Şemiyê dest ji Qada Galatasarayê bernadin
11:37 DMMO’yê ji bo endama xwe ya girtî bang kir
11:24 Bakirhan: Rojên ku em ê aktorên 4’ê Mijdarê bişînin nêzîk in
11:18 Endamê CPT’ê Restellînî ku 3 caran serdana Îmraliyê kir: Divê êdî Abdullah Ocalan azad bibe
10:56 Stranên guhdarkirin weke delîlên 'sûc' hatin hesibandin
10:40 Huda Kaya: Ne ez reviyam, dozgerî bi hefteyan ji min reviya
10:06 Li Wanê dema çinîna kartolan dest pê kir
10:05 Di 6 pirsan de biryara Komîteya Mafên Mirovan a NY’yê ya ji bo Abdullah Ocalan
09:05 Ji ber 'qedexeyan' û 'bihabûnê' sewalvanî li ber qedandinê ye
09:04 Bîrdal: Ger dilê wan û sedsaleke demokratîk hebe, pêşî divê dawî li tecrîdê bînin
09:03 Di 14 saliya xwe de bû şahidê qetlîamê: Ji wê rojê ve helbestan dinivisîne
09:02 Li girtîgehên Êlihê binpêkirinên mafan zêde dibin
09:01 Pêşî xera kir, dû re bi heman hincetê ceza erê kir
09:00 Dikandarên Bazara Penîr a Baglarê: Ji bo çareseriyê divê desthilat bê guhertin
09:00 ROJEVA 4'Ê MIJDARA 2023'YAN
03/11/2023
23:03 Li Lûzernê çalakiya xeleka ji mirovan a bi daxwaza 'azadî ji bo Abdullah Ocalan'
22:01 Eleqeyeke zêde ji bo lîstika 'Strîp Tease' ya bi kirmanckî
17:43 Konferansa Ciwanan a Cîhanê diyarî Abdullah Ocalan hat kirin
17:00 Xeta ava vexwarinê ya Şirnexê teqiya
16:59 Di doza Mirovên Şemiyê de daxwaza nûkirina mutalaayê hate redkirin
16:56 Li Dêrîkê kirin ku zarokek întîhar bike!
16:19 Li Şirnexê 2 kes hatin girtin
15:57 Rêxistinên hiqûqê: Bila Kişanak û Atalay bên berdan
15:44 Li dijî şerên li Rojhilata Navîn ‘Nobeda Aştiyê’ hat lidarxistin
15:36 SGDF: Dê nekarin bi êrişan encamekî bi dest bixin
15:10 Li Rihayê muxtarê tacîzî zarokekê kiribû ji peywîrê hate wergirtin
14:46 Beriya danişînê faîlan gefa kuştinê li malbata Esra Y. xwar
14:26 Freedom House çû serdana DFG’ê
14:24 Rêxistinên navneteweyî banga berdana siyasetmedarên kurd kirin
13:30 Li Şirnexê baran û mij bandora xwe nîşan dide
13:16 Akbiyik derheqê 669 kesan de 112 rûpelên îfadeyê da
13:03 Fîgen Yuksekdag tev li merasîma cenazeyê kekê xwe bû
12:22 Li navçeya Sûrê 3 otel, 12 kargeh û 53 avahî dan ber firotinê
12:17 Nergis Muhammedî ji ber ku şalpeyê red kir wê sewqî nexweşxaneyê nekirin
12:06 Li Şirnexê qeza çêbû: 2 kes mirin
11:37 Malbata Ocalan ji bo hevdîtinê serlêdan kir
11:03 Berdevka HEDEP’ê: 7 sal in darbeya siyasî bênavber didome
11:00 Cîgirê Şaredarê AKP’yî ji ‘bertîlxwarinê’ hat girtin
10:37 DFG: 12 rojnamevan hatin binçavkirin, 3 rojnamevan hatin girtin û 2 hezar û 2 nûçe hatin astengkirin
10:34 Rojnameger Erdînç hate berdan
10:33 Di mehekê de 3 kolber hatin qetilkirin û 27 jî birîndar bûn
10:32 Artêşa Îsraîlê: Dorpêça li ser Xezeyê temam bû
Hamas: Xeze wê bibe ‘laneta’ Îsraîlê
10:18 Li gorî TUÎK’ê TUFE ji sedî 3,43 zêde bûye
10:15 ENAG’ê daneyên enflasyonê parve kir
09:33 Tevî zêdekirina faîzê jî dolar û euro radibe
09:05 Li Colemêrgê hê jî sepanên Rewşa Awarte di meriyetê de ne
09:04 Hevberdevka Meclisa Ciwanan a HEDEP'ê: Divê ciwan tev li têkoşîna rêxistinkirî bibin
09:02 Hevşaredar: Divê Kişanak serbest bê berdan
09:02 Dayikên Aştiyê: Yek gotineke Abdullah Ocalan dikare dawî li vî şerî bîne
09:00 Hemama dîrokî ya Girê Sor hindik maye hilweşe
09:00 ROJEVA 3’YÊ MIJDARA 2023’YAN
02/11/2023
22:50 Ji Koma Zarokên Aryan 'Konsera Payizê'
20:12 Sosin û Demîr piştî 30 salan ji girtîgehê derketin
17:57 HEDEP, ji bo hevdîtinê bi Abdullah Ocalan re bike serî li Wezareta Dadê da
16:52 Hejmara kesên li Xezeyê jiyana xwe ji dest dan 9 hezar derbas kir
16:35 Kekê Fîgen Yuksekdag wefat kir
16:02 Bajarên Bakur ji ber barana zêde hatin hişyarkirin
15:50 Parêzerê OHD’î Çelîk rastî êrişê hat
15:46 Nêrgiz Mihemedî: Serkeftin ne hesan e lê teqez e
14:31 Danişîna doza ‘şebekeya şêlandinê’ ya emniyetê hate lidarxistin
14:22 Girtiyê li dijî lêgerîna tazî derketî hate derbkirin
14:07 Di 9 mehan de 21 jin hatin qetilkirin
14:05 TJA: Gultan Kişanak dîl tê girtin û divê tavilê were berdan
13:55 Derbarê rojnamevan Yildiz de daxwaza ceza hate kirin
13:46 Gundên êzidî û suryanan hatin topbarankirin
13:37 Doza Kobanê: Dabeşkar ew in ên ku danehevên welat difiroşin
13:17 Cîgirê serokê AKP’î ji ber bertîlê hate binçavkirin